Çocuğun sağ mı sol elini kullanacağı ne zaman belli olur?

Küçük çocukların bazen sağ, bazen sol ellerini kullanması ebeveynleri meraklandırır: “Solak mı olacak, sağlak mı?” Baskın el, zaman içinde netleşen bir tercihtir ve bu süreçte en iyi yaklaşım, çocuğu doğal haline bırakmaktır.

Gelişim seyri

Bebeklik ve erken çocuklukta her iki eli de kullanmak normaldir. El tercihi okul öncesi dönemde giderek belirginleşir ve çoğu çocukta okula başlamadan önce netleşir. Bazı çocuklarda bu süreç biraz daha uzun sürebilir.

Nasıl gözlemlenir?

Çocuğa bir nesne verirken onu tam ortaya, gövdesinin önüne doğru uzatın. Hangi eliyle aldığını birçok farklı etkinlikte gözlemleyin:

• Kalem ya da boya kalemi tutmak
• Kaşıkla yemek yemek
• Top atmak
• Diş fırçalamak
• Kapak açmak

Etkinliklerin çoğunda aynı eli kullanıyorsa tercih belirginleşiyor demektir.

Yapılmaması gerekenler

• Çocuğu belirli bir eli kullanmaya zorlamak
• Sol el kullanımını engellemek
• Kalemi sürekli diğer eline vermek

Solaklık bir hata ya da alışkanlık değildir. Solak çocukların yazarken bazı küçük desteklere ihtiyacı olabilir; solak çocuklarda yazı yazımızda bunları anlattık.

Kararsızlık uzun sürerse

Okul çağına geldiği halde çocuk hâlâ iki eli eşit kullanıyor ve yazarken kalemi sık sık el değiştiriyorsa, bu bazen orta hattı geçme becerisiyle ilgili olabilir. Böyle durumlarda bir ergoterapistin değerlendirmesi yol gösterici olabilir.

Araçlar

Baskın el netleştiğinde kalem tutma aparatı, makas gibi araçları o ele uygun seçmek yazı ve kesme işlerini kolaylaştırır. Aparatların çoğu iki ele de uyacak şekilde tasarlanır.