İki dilli çocuklarda okuma yazma: Bilinmesi gerekenler

Türkiye’de birçok çocuk evde Türkçenin yanı sıra Kürtçe, Arapça, İngilizce ya da başka bir dil duyarak büyüyor. Yurt dışında yaşayan ailelerin çocukları ise okulda başka bir dil, evde Türkçe konuşuyor. Bu ailelerin en sık sorusu: “İki dil okuma yazmayı geciktirir mi?”

İki dillilik bir dezavantaj mı?

Genel olarak hayır. İki dilli çocukların bir dilde ya da iki dilde toplam kelime sayısı tek dilli akranlarıyla benzerdir; sadece kelimeler iki dile dağılmıştır. Başlangıçta bir dilde biraz geride görünmeleri normaldir ve zamanla kapanır.

Okumayı hangi dilde öğrenmeli?

Çocuk genellikle okulda eğitim gördüğü dilde okumayı öğrenir. Bir dilde okumayı öğrenen çocuk, ses-harf ilişkisi gibi temel becerileri diğer dile de büyük ölçüde aktarabilir.

Evde nasıl destek olabilirsiniz?

• Kendi dilinizde zengin konuşun: Ebeveynin en rahat olduğu dilde, bol kelimeyle konuşması dil gelişimi için en değerli katkıdır.
• Her iki dilde kitap: Mümkünse her iki dilde de resimli kitap okuyun.
• Karıştırmaya kızmayın: Çocukların iki dili bir cümlede karıştırması doğaldır ve zamanla azalır.
• Okulun diline destek: Okul dili evde az konuşuluyorsa, o dilde çizgi film, şarkı ve oyun arkadaşlıklarıyla destekleyin.

Türkçe sesler

Türkçede bazı sesler (ı, ğ, ö, ü) başka dillerde bulunmayabilir. Bu seslerle ilgili ses oyunları yapmak, hem konuşmaya hem okumaya yardımcı olur. Ses farkındalığı oyunları yazımızdaki oyunlar burada da işe yarar.

Ne zaman danışmalı?

Çocuğunuz her iki dilde de yaşıtlarından belirgin şekilde geride görünüyorsa, konuşmayı anlamakta zorlanıyorsa ya da dil gelişimiyle ilgili kaygınız varsa bir çocuk gelişim uzmanına ya da dil ve konuşma terapistine danışmanızı öneririz.

Yazı tarafında, harflerin şekli dile bağlı değildir. Oluklu sayfalarda harflerin yönünü elle hissetmek, iki dilli çocuklar için de aynı şekilde faydalıdır.