Parmakla saymak kötü mü? Ne zaman bırakılmalı?

Birçok ebeveyn çocuğunun toplama yaparken parmaklarını kullanmasından endişe eder ve “parmaklarınla sayma” diye uyarır. Oysa parmaklar, çocukların sayıları somut olarak gösterebildiği ilk ve en doğal araçtır.

Parmaklar neden faydalı?

• Sayıyı görünür ve dokunulur kılar.
• Beş ve on gruplarını doğal olarak sunar; bu, onluk sistemin temelidir.
• Somuttan soyuta geçişte köprü görevi görür.

Yasaklamak neden işe yaramaz?

Parmakla saymayı yasaklanan çocuk genellikle saymayı bırakmaz, sadece gizlemeye başlar: masanın altında, ağzını oynatarak… Üstelik bu yasak, “yanlış bir şey yapıyorum” hissi yaratarak matematik kaygısına zemin hazırlayabilir. Matematik kaygısı yazımızda bu konuyu ele aldık.

Doğal geçiş nasıl olur?

Çocuk sayı ilişkilerini öğrendikçe parmaklara daha az ihtiyaç duyar. Bu geçişi desteklemek için:

Büyükten saymak

2 + 7’de 1’den başlayıp dokuza kadar saymak yerine 7’den başlayıp iki ileri saymak.

Bilinen işlemlerden yola çıkmak

5 + 5 = 10 olduğunu bilen çocuk, 5 + 6’nın bir fazlası olduğunu fark edebilir.

Onu tamamlamak

8 + 5 = 8 + 2 + 3. On, zihinsel hesaplamanın en güçlü dayanağıdır.

Bir bakışta tanıma

Zar yüzleri ve on çerçeveleri gibi düzenli dizilimler, saymadan miktar tanımayı geliştirir.

Ne zaman endişelenmeli?

Parmakla sayma kendi başına bir sorun değildir. Ancak ikinci üçüncü sınıfta bile çok basit işlemlerde (2 + 1 gibi) hep birden başlayarak sayıyorsa, bu sayı ilişkilerinin henüz oturmadığını gösterebilir. Böyle bir durumda öğretmenle konuşmak faydalı olur.

Sayı ilişkilerini güçlendirmek için sayı hissi yazımızdaki oyunlar iyi bir başlangıç noktası.